128 դիտում

ԿԱՐԵՎՈՐ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ՝ Ի ԼՈՒՐ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԵՎ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏՆՕՐԵՆՆԵՐԻ, ՀԻՄՆԱԴԻՐՆԵՐԻ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԻՐԱՎԱՍՈՒ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ

«Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքում և առողջապահական կազմակերպությունների գործադիր մարմինների ընտրությունն ու նշանակումը կարգավորող ՀՀ կառավարության որոշման մեջ կատարվել են էական փոփոխություններ։

Փոփոխությունները վերաբերում են պետական և համայնքային առողջապահական կազմակերպությունների տնօրենների՝

կրթությանն ու աշխատանքային ստաժին ներկայացվող պահանջներին,

ընտրության և նշանակման կարգին,

ժամանակավոր պաշտոնակատարների նշանակմանը,

մրցույթի անցկացման փուլերին,

աշխատանքային պայմանագրերին,

զարգացման ծրագրերին և հաշվետվողականությանը,

պաշտոն զբաղեցնելու սահմանափակումներին և պատասխանատվությանը։

ԿԱՐԵՎՈՐ ԱՄՍԱԹՎԵՐ

«Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին ՀՕ-199-Ն օրենքն ընդունվել է 2026 թվականի մայիսի 6-ին, պաշտոնապես հրապարակվել՝ մայիսի 21-ին և ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի մայիսի 31-ին։

ՀՀ կառավարության N 990-Ն որոշումն ընդունվել է 2026 թվականի հուլիսի 2-ին, պաշտոնապես հրապարակվել՝ հուլիսի 6-ին և ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի հուլիսի 16-ին։

Հետևաբար՝ 2026 թվականի հուլիսի 18-ը նոր կարգավորումների ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ չէ։ Հուլիսի 18-ի դրությամբ Կառավարության նոր կարգն արդեն երկու օր գործող էր։

Նոր կարգավորումները տարածվում են՝

առողջապահական պետական կամ համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպությունների,

պետությանը 100 տոկոս սեփականության իրավունքով պատկանող բաժնեմաս ունեցող առողջապահական բաժնետիրական ընկերությունների,

համայնքային բաժնետիրական ընկերությունների գործադիր մարմինների ընտրության և նշանակման նկատմամբ։

Մասնավոր սեփականություն հանդիսացող բժշկական կազմակերպությունների տնօրենների նկատմամբ այս հատուկ մրցութային կարգը չի տարածվում։

1. ՓՈԽՎԵԼ ԵՆ ՏՆՕՐԵՆԻ ՀԱՎԱԿՆՈՐԴՆԵՐԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

Նոր կարգավորումներով բարձրագույն բժշկական կրթությունն այլևս բոլոր դեպքերում տնօրենի պաշտոն զբաղեցնելու միակ հնարավոր ճանապարհը չէ։

Սահմանվել են տարբերակված պահանջներ՝ ըստ կազմակերպության տեսակի և առողջության առաջնային պահպանման հաստատության կողմից սպասարկվող բնակչության թվի։

Պետությանը 100 տոկոս պատկանող կամ համայնքային բաժնետիրական ընկերություններում, Առողջապահության նախարարության ենթակայության պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններում, ինչպես նաև 20 000 և ավելի բնակչություն սպասարկող ԱԱՊ հաստատություններում հավակնորդը պետք է ունենա՝

բարձրագույն կրթություն և առողջապահության ոլորտում ղեկավար աշխատանքի առնվազն 3 տարվա ստաժ, կամ

բարձրագույն կրթություն, հանրային առողջության, առողջապահության կազմակերպման կամ կառավարման ոլորտի հետավարտական մասնագիտական կրթություն և առողջապահության ոլորտում ղեկավար աշխատանքի առնվազն 2 տարվա ստաժ, կամ

բարձրագույն կրթություն, Կառավարության որոշմամբ ճանաչված համապատասխան մագիստրոսի որակավորում և առողջապահության ոլորտում ղեկավար աշխատանքի առնվազն 2 տարվա ստաժ։

5 000–20 000 բնակչություն սպասարկող ԱԱՊ հաստատություններում պահանջվում է՝

բարձրագույն կրթություն և առողջապահության ոլորտում ղեկավար աշխատանքի առնվազն 2 տարվա ստաժ, կամ

համապատասխան հետավարտական մասնագիտական կրթություն և առողջապահության ոլորտում ղեկավար աշխատանքի առնվազն 1 տարվա ստաժ, կամ

համապատասխան մագիստրոսի որակավորում և առողջապահության ոլորտում ղեկավար աշխատանքի առնվազն 1 տարվա ստաժ։

Մինչև 5 000 բնակչություն սպասարկող ԱԱՊ հաստատություններում հավակնորդը կարող է ունենալ՝

բարձրագույն կրթություն և առողջապահության ոլորտում առնվազն 2 տարվա մասնագիտական աշխատանքային ստաժ, կամ

բարձրագույն կրթություն և հանրային առողջության կամ առողջապահության կառավարման ոլորտի հետավարտական մասնագիտական կրթություն, կամ

բարձրագույն կրթություն և համապատասխան մագիստրոսի որակավորում։

Կառավարության որոշմամբ որպես համապատասխան որակավորում ընդունվում են ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի 2015 թվականի հուլիսի 3-ի N 647-Ա/Ք հրամանի հավելված 2-ում ներառված հետևյալ մագիստրոսական կրթական ծրագրերով շնորհվող որակավորումները։

Նշված ծրագրերից է նաև ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ (ՀՊՏՀ - ASUE)-ի և Ազգային Բժշկական Պալատ-ի կողմից համատեղ իրականացվող «Առողջապահության կառավարում և վարչարարություն» մագիստրոսական կրթական ծրագիրը։

Ծրագրի, գրանցման և 2026–2027 ուսումնական տարվա ընդունելության վերաբերյալ մանրամասն տեղեկությունները՝
https://www.facebook.com/share/p/1AhjQEeYog/

Բարձրագույն բժշկական կրթության հիմքով կլինիկական ռեզիդենտուրայի կամ կլինիկական օրդինատուրայի ժամանակահատվածը համարվում է առողջապահության բնագավառի աշխատանքային ստաժ։

2. ՍԱՀՄԱՆՎԵԼ ԵՆ ՆՇԱՆԱԿՈՒՄԸ ԲԱՑԱՌՈՂ ՀԻՄՔԵՐ

Տնօրենի պաշտոնում չի կարող նշանակվել այն անձը, որը՝

ունի չմարված կամ չվերացված դատվածություն,

օրենքով զրկված է որոշակի պաշտոն զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից,

նախորդ երեք տարվա ընթացքում ղեկավարել է սնանկության պատճառով լուծարված և պարտատերերի պահանջները չբավարարած կազմակերպություն,

դատական կարգով ճանաչվել է անգործունակ կամ սահմանափակ գործունակ,

ունի Կառավարության սահմանած՝ լիազորությունների իրականացումը խոչընդոտող հիվանդություն,

դատարանի վճռով ճանաչվել է սնանկ։

3. ԺԱՄԱՆԱԿԱՎՈՐ ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՏԱՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՎ ՀՆԱՐԱՎՈՐ ՉԷ ՇՐՋԱՆՑԵԼ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

Մինչև մրցույթի արդյունքով տնօրենի նշանակումը հնարավոր է նշանակել ժամանակավոր պաշտոնակատար՝ առավելագույնը 6 ամիս ժամկետով, կամ տնօրենի պարտականությունները դնել կազմակերպության այլ աշխատողի վրա։

Սակայն ժամանակավոր պաշտոնակատարը կամ տնօրենի պարտականությունները կատարող անձը նույնպես պարտադիր պետք է բավարարի տվյալ կազմակերպության տնօրենի համար սահմանված կրթության և աշխատանքային ստաժի պահանջներին։

Եթե մրցույթը չի կայացել, ժամանակավոր պաշտոնավարման ժամկետը կարող է երկարաձգվել ևս առավելագույնը 6 ամսով։

«Ժամանակավոր պաշտոնակատար» կամ «պարտականությունները կատարող» կարգավիճակն այլևս չի կարող օգտագործվել որպես օրենքով սահմանված որակավորման պահանջները շրջանցելու միջոց։

4. ՓՈԽՎԵԼ Է ՄՐՑՈՒՅԹԻ ԱՆՑԿԱՑՄԱՆ ԿԱՐԳԸ

Տնօրենի թափուր պաշտոն առաջանալու դեպքում մրցույթ անցկացնելու մասին իրավական ակտը պետք է ընդունվի ոչ ուշ, քան 2 ամսվա ընթացքում։

Մրցույթն անցկացվում է թեստավորման և հարցազրույցի փուլերով, սակայն թեստավորումն ինքնին բաժանվել է երկու ենթափուլի։

Թեստավորման առաջին ենթափուլ

ընդհանուր զարգացվածության 20 հարց,

անցողիկ շեմ՝ 60 տոկոս,

ժամանակ՝ 30 րոպե։

Թեստավորման երկրորդ ենթափուլ

օրենսդրության վերաբերյալ 100 հարց,

անցողիկ շեմ՝ 90 տոկոս,

ժամանակ՝ 120 րոպե։

Թեստը ներառում է Սահմանադրության, Քաղաքացիական օրենսգրքի, Աշխատանքային օրենսգրքի, առողջապահության ոլորտի օրենսդրության, «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» կամ «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» օրենքների, գնումների և հարկային օրենսդրության վերաբերյալ հարցեր։

Հարցազրույց

Հարցազրույցն անցկացվում է թեստավորման օրվան հաջորդող երկրորդ աշխատանքային օրը և ներառում է՝

տնօրենի լիազորություններին ու կոմպետենցիաներին վերաբերող հարցեր,

աշխատանքային իրավիճակներին առնչվող առաջադրանքներ,

կազմակերպության զարգացման ծրագրի ներկայացում։

Գնահատվում են՝

վերլուծական մտածողությունը,

որոշումների կայացման տրամաբանությունը,

ղեկավարումը և հաղորդակցությունը,

ռիսկերի կանխատեսումը,

իրավական մտածողությունն ու էթիկական արժեքները,

համակարգային բարելավումների և որակի կառավարման մեխանիզմների իմացությունը։

Հարցազրույցի արդյունքում հաղթող ճանաչվելու համար անհրաժեշտ է հավաքել առավելագույն միավորների առնվազն 80 տոկոսը։ Նախկին կարգով այս շեմը 90 տոկոս էր։

5. ՓՈԽՎԵԼ Է ՄՐՑՈՒԹԱՅԻՆ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎՆԵՐԻ ՁԵՎԱՎՈՐՈՒՄԸ

Առանձնացվել են՝

թեստավորման գործընթացը կազմակերպող խումբը,

հարցազրույց անցկացնող մրցութային հանձնաժողովը։

Կախված կազմակերպության տեսակից՝ մրցութային հանձնաժողովը կազմվում է 5 կամ 7 անդամից։

Հանձնաժողովներում նախատեսվում է իրավասու մարմնի, Առողջապահության նախարարության, որոշ դեպքերում՝ վարչապետի աշխատակազմի և առողջապահության ոլորտի հասարակական կազմակերպության ներկայացուցիչների մասնակցություն։

Հասարակական կազմակերպությունը պետք է Առողջապահության նախարարության հետ ունենա գործող հուշագիր կամ համաձայնագիր։

6. ՆԵՐԴՐՎԵԼ Է ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐԻ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ՍՏՈՒԳՄԱՆ ԸՆԹԱՑԱԿԱՐԳ

Հավակնորդի փաստաթղթերի ամբողջականությունն ու համապատասխանությունը նախապես ստուգում է իրավասու մարմնի համապատասխան ստորաբաժանումը։

Դրա հիման վրա ընդունվում է հավակնորդին մրցույթին մասնակցել թույլատրելու կամ չթույլատրելու մասին իրավական ակտ։

Եթե փաստաթղթերը թերի են կամ առկա են ձևական սխալներ, հավակնորդին տրվում է 2 աշխատանքային օր՝ դրանք լրացնելու կամ ուղղելու համար։

Ներկայացվում են նաև՝

դատվածության վերաբերյալ տեղեկանք,

սնանկության կամ դրա բացակայության վերաբերյալ տեղեկանք,

համապատասխան հիվանդությունների բացակայության վերաբերյալ տեղեկանք,

աշխատանքային ստաժը հաստատող փաստաթղթեր,

բարձրագույն և հետավարտական կրթությունը հաստատող փաստաթղթեր,

կազմակերպության զարգացման ծրագիր։

7. ՆՈՐ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ ԵՆ ՍԱՀՄԱՆՎԵԼ ԱՇԽԱՏԱՆՔԱՅԻՆ ՊԱՅՄԱՆԱԳՐԻ ԵՎ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ՀԱՄԱՐ

Մրցույթի հաղթողի հետ աշխատանքային պայմանագիրը կնքվում է առավելագույնը 5 տարի ժամկետով։

Պայմանագրի ժամկետը կարող է փոխադարձ համաձայնությամբ երկարաձգվել առավելագույնը ևս 3 տարով։

Տնօրենը պայմանագրի կնքումից հետո 4 ամսվա ընթացքում իրավասու մարմին պետք է ներկայացնի կազմակերպության զարգացման վերջնական ծրագիրը՝ միջոցառումների կատարման ժամանակացույցով։

Վերջնական ծրագիրը լրացուցիչ համաձայնագրով դառնում է աշխատանքային պայմանագրի անբաժանելի մասը։

8. ԽՍՏԱՑՎԵԼ ԵՆ ԳՈՐԾՈՂ ՏՆՕՐԵՆՆԵՐԻ ՍԱՀՄԱՆԱՓԱԿՈՒՄՆԵՐԸ

Առողջապահական պետական և համայնքային կազմակերպության գործադիր մարմնի ղեկավարը չի կարող՝

զբաղեցնել այլ պաշտոն կամ կատարել այլ աշխատանք՝ օրենքով չթույլատրված դեպքերում,

անձամբ զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ,

համապատասխան հարաբերություններում հանդես գալ որպես երրորդ անձանց ներկայացուցիչ,

աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ կապված նվերներ ստանալ։

Թույլատրվում են գիտական, մանկավարժական և ստեղծագործական աշխատանքները, ինչպես նաև օրենքով հստակ նախատեսված բժշկական գործունեության որոշ դեպքեր։

Մասնավորապես՝

հոգեկան առողջության կենտրոնի ղեկավարը նույն կազմակերպությունում կարող է աշխատել որպես հոգեբույժ,

պետական կամ համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպության ղեկավարը նույն կազմակերպությունում կարող է աշխատել որպես թերապևտ, մանկաբույժ կամ ընտանեկան բժիշկ։

9. ՆԵՐԴՐՎԵԼ Է ՏՆՕՐԵՆԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔԱՀԵՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ

Տնօրենը պարտավոր է՝

ապահովել կազմակերպության զարգացմանը և բարեփոխմանը ներկայացվող պահանջների կատարումը,

իրականացնել իր ներկայացրած զարգացման ծրագրի միջոցառումները,

իրավասու մարմնին և Առողջապահության նախարարությանը ներկայացնել կազմակերպության գործունեության վերաբերյալ հաշվետվություն։

Այս պարտականությունները պետք է ամրագրվեն տնօրենի աշխատանքային պայմանագրում։

Զարգացման ծրագրի միջոցառումները չկատարելը, հաշվետվությունը չներկայացնելը կամ սահմանված պահանջների խախտմամբ ներկայացնելը կարող են հիմք դառնալ կարգապահական պատասխանատվության կամ աշխատանքային պայմանագրի լուծման համար։

Զարգացման ծրագրի և հաշվետվության վերաբերյալ որոշ հատուկ դրույթներ կգործեն համապատասխան ենթաօրենսդրական ակտերի ուժի մեջ մտնելուց հետո։

ՀԱՏՈՒԿ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԶԳՈՒՇԱՑՈՒՄ

2026 թվականի մայիսի 31-ին և դրանից հետո կատարված նշանակումները պետք է համապատասխանեն օրենքով սահմանված նոր պահանջներին։

2026 թվականի հուլիսի 16-ին և դրանից հետո նոր հայտարարված մրցույթները, ժամանակավոր պաշտոնակատարների կամ պարտականությունները կատարող անձանց նշանակումները, մրցույթի արդյունքով նշանակումները և աշխատանքային պայմանագրերը պետք է համապատասխանեն նաև ՀՀ կառավարության N 129-Ն որոշման նոր խմբագրությանը։

Մինչև 2026 թվականի հուլիսի 16-ը հայտարարված մրցույթները կարող են շարունակվել նախկին մրցութային ընթացակարգով, սակայն հուլիսի 16-ից հետո դրանց հաղթողների հետ աշխատանքային պայմանագրերը պետք է կնքվեն նոր օրինակելի ձևերով։

Մինչև մայիսի 31-ը օրինական կարգով նշանակված տնօրենների նշանակումները միայն նոր կրթական պահանջների ուժի մեջ մտնելու պատճառով ինքնաբերաբար անվավեր չեն դառնում։ Սակայն գործող տնօրենների նկատմամբ նոր սահմանափակումները, գործունեության պահանջներն ու պարտականությունները կիրառելի են դրանց ուժի մեջ մտնելու պահից։

Օրենքի կամ Կառավարության որոշման պահանջներին չհամապատասխանող նշանակումը ենթակա է իրավաչափության ստուգման և կարող է վիճարկվել վարչական կամ դատական կարգով։

Յուրաքանչյուր նշանակման իրավաչափությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է համադրել՝

մրցույթի հայտարարության ամսաթիվը,

նշանակման իրավական ակտի ամսաթիվը,

աշխատանքային պայմանագրի կնքման ամսաթիվը,

կազմակերպության կազմակերպական-իրավական ձևը,

ԱԱՊ հաստատության դեպքում՝ սպասարկվող բնակչության թիվը,

նշանակված անձի կրթությունը և աշխատանքային ստաժը,

նշանակումը բացառող հիմքերի բացակայությունը։

ՀՕ-199-Ն օրենքի պաշտոնական տեքստը՝
https://www.arlis.am/hy/acts/225381

ՀՀ կառավարության N 990-Ն որոշումը՝
https://www.arlis.am/hy/acts/227468

ՀՀ կառավարության N 129-Ն որոշման գործող ամբողջական խմբագրությունը՝
https://www.arlis.am/hy/acts/227475